article

Hypotheekverstrekkers en levensverzekeraars ook doelwit voor witwassers

Onvoldoende zicht op witwasactiviteiten

Criminelen zoeken nieuwe mogelijkheden

Onvoldoende aandacht voor maatregelen vanuit Wwft en Sanctiewet vergroot risico's

Zorg voor overzicht en kies voor een systematische aanpak met vakbekwame medewerkers

The author of this articleRob Smeets - Business Leader Financial Institutions
Financieel economische criminaliteit zoals witwassen en terrorismefinanciering krijgt van banken veel aandacht. Toezichthouders hebben diverse banken de afgelopen tijd forse boetes opgelegd. Banken zijn mede als gevolg van deze boetes en de maatschappelijke druk vanuit de samenleving en de politiek actief aan de slag gegaan met de implementatie van de vereiste maatregelen. Criminelen en witwassers zijn echter creatief en zoeken naar nieuwe wegen om hun witwas activiteiten voort te zetten. Continue zoeken zij naar plekken in het financiële systeem, die niet in het middelpunt van de aandacht staan. In de dagelijkse praktijk blijkt uit gesprekken met levensverzekeraars en hypotheekverstrekkers, dat zij op dit moment onvoldoende zicht hebben op hun eigen eigen administratie. Levensverzekeraars, hypotheekverstrekkers en intermediairs zijn hiermee een interessant doelwit voor witwassers waardoor zij een groot risico lopen. Het is zaak om schade te voorkomen. Krijg zicht op de huidige situatie en kies voor een systematische aanpak met vakbekwame medewerkers.

Toepasselijke wetgeving

In het kader van bestrijding van financieel economische criminaliteit zijn twee wetten van toepassing. Deze wetgeving is op u als levensverzekeraar, hypotheekverstrekker of intermediair van financiële diensten van toepassing:

  • Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft);
  • Sanctiewet.

 
Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft)
De Wwft is gericht op het voorkomen van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld en het financieren van terrorisme. Als levensverzekeraar, hypotheekverstrekker of bemiddelaar valt u ook onder de Wwft, wat inhoudt dat u maatregelen dient te nemen om te voorkomen dat uw producten of diensten worden gebruikt voor witwassen of terrorismefinanciering.
 
Sanctiewet
De Sanctiewet heeft als doel te voorkomen dat financiële middelen, direct of indirect, ter beschikking komen of worden gesteld aan (rechts)personen en entiteiten genoemd in de sanctieregelgeving. De Verenigde Naties (VN) en de Europese Unie (EU) hanteren al jaren sancties tegen bepaalde landen, met als doel de activiteiten, het beleid en het gedrag van die landen te veranderen. Sancties kunnen tevens gelden voor een organisatie of persoon.

Vertrouwen en integriteit

Vertrouwen is een belangrijke factor voor een goed functionerend financieel stelsel.  Integriteit speelt hierin een grote en steeds belangrijkere rol. De markt en de overheid eisen, dat financiële instellingen in het kader van hun poortwachtersrol hun verantwoordelijkheid nemen.

Aanpak om te voldoen aan uw verplichtingen

Om een helder beeld te krijgen en dit actueel te houden is het zaak om binnen uw organisatie te streven naar een systematische aanpak bestaande uit de volgende bouwstenen:

  1. Uitvoeren van een Systematische Integriteitsrisicoanalyse (SIRA);
  2. Opstellen van een passend risicobeleid;
  3. Uitvoeren van (periodieke) Customer Due Dilligence (CDD) taken
  4. Structureel werken aan vakbekwaamheid van uw mensen.
     

1. Systematische Integriteits Risico Analyse (SIRA)

Om te voorkomen dat uw producten of diensten worden gebruikt voor niet-integere doeleinden, zoals witwassen van crimineel verkregen geld en/of terrorismefinanciering, is het van belang dat u op een systematische wijze de integriteitsrisico’s binnen uw organisatie analyseert. Dit is niet alleen een wettelijke verplichting, het levert u als organisatie ook nuttige informatie op over de stand van zaken binnen uw organisatie. Met een systematische integriteitsrisicoanalyse maakt u een vertaling van wanneer het risico zich materialiseert.

2. Passend risicobeleid

Op basis van de uitkomsten van de Systematische integriteits Risico Analyse bepaalt u als instelling uw integriteitsbeleid en bijbehorende procedures om de risico’s te beperken. Zodanig dat deze past bij uw risk appetite. Het gaat om een bewuste risico afweging. Ook hierbij dient u de juiste keuzes te maken en maatregelen te beoordelen op effectiviteit. Het gaat om doelmatigheid. U maakt een bewuste afweging tussen de risk appetite en het te lopen risico. Zo is het belangrijk dat u uw cliënten indeelt in risicocategorieën, afhankelijk van de hoogte van het risico dat aan een klant verbonden is. De risicocategorieën mogen variëren van laag tot hoog en de indicatoren voor de categorieën dienen in het beleid te worden vastgelegd. Verder dient u bijvoorbeeld een cliënt acceptatiebeleid en een cliënt exitbeleid te hebben. Tevens is een ‘goed monitoring beleid’ van belang. De kwaliteit van de maatregelen is belangrijker dan de kwantiteit. Het gaat nimmer om het afvinken van een checklist, maar om het bewust nadenken over zin en impact van een maatregel. Niet “vink”, maar “think” noemen wij dit. Op deze wijze wordt en blijft uw klant vastlegging DNB audit proof.

3. Uitvoeren periodieke Customer Due Dilligence (CDD) taken

De Wwft verplicht u als levensverzekeraar of hypotheekverstrekker om periodiek cliëntenonderzoek uit te voeren. Hierbij dient u een risicogebaseerde aanpak te hanteren. Dit betekent dat de intensiteit en diepgang van het onderzoek door risico’s die bepaalde type cliënten, producten, diensten, leveringskanalen, transacties en landen -of gebieden met zich meebrengen. Dit cliëntenonderzoek vindt niet enkel plaats bij het aangaan van een relatie, maar ook periodiek bij bestaande cliënten, afhankelijk van de risico-classificatie.

Het uitgevoerde onderzoek, de bevindingen, de bewijsstukken, de risicoafweging en uiteindelijk de conclusies wat te doen, dient adequaat te worden vastgelegd. Bovendien dient dit geheel traceerbaar en achteraf opvraagbaar te zijn.
 
Als Wwft-instelling bent u verplicht ongebruikelijke transacties direct te melden bij de Financial Intelligence Unit (FIU) Nederland. Bij het niet of niet tijdig melden van een ongebruikelijke transactie voldoet u niet aan deze meldplicht. Dit wordt aangemerkt als economisch delict. Om aan deze verplichting te kunnen doen is het belangrijk dat u een effectief transactiemonitoring proces heeft ingericht.

4. Vakbekwaamheid medewerkers

Een toereikende awareness, ervaring en kennis van de Wwft is één van de belangrijkste factoren van een goede beheersing van de risico’s van witwassen en terrorismefinanciering. Daarom dienen hypotheekverstrekkers en levensverzekeraars op grond van de Wwft ervoor zorg te dragen dat iedereen binnen de organisatie bekend is met de bepalingen van deze wet. En bovendien vaardig is in het toepassen hiervan. Het gezamenlijk bespreken van voorbeelden uit de eigen praktijk in de vorm van klant casussen en elkaar daarop challengen is een belangrijk onderdeel hiervan. DNB toetst in haar toezicht in hoeverre u als instelling invulling geeft aan deze verplichting.

Start met een verkennend gesprek

Heeft u behoefte aan een verkennend gesprek over uw specifieke situatie? Stuur een bericht naar Rob Smeets. Of neem telefonisch contact op 06 - 27 04 70 90.

Our other sites

The author of this articleRob Smeets - Business Leader Financial Institutions

Grow your career

Come join us

Expand your business

Let's work together

Sign up for the latest industry insights
Set preferences